Wybór Świadomych Hodowców
 

Podstawowe choroby bydła – objawy, leczenie i zapobieganie!

KWASICA-ACIDOSE

Nagromadzenie nadmiernej ilości kwasu mlekowego w żwaczu na skutek silnego rozwoju bakterii Lactobacillus w zbyt kwaśnej treści żwacza (pH poniżej 6). Nadmierna kwaśność płynu żwacza utrzymuje się przez większą część doby a nie tylko po odpasie!

Przyczyny:

 

W przypadku bydła skarmianego paszą treściwą bogatą w węglowodany oraz/lub pozbawionego odpowiedniej ilości paszy objętościowej (słomy, siana) treść żwacza jest zbyt kwaśna ze względu na nadmiar lotnych kwasów tłuszczowych (propionowego, octowego i masłowego), które nie są neutralizowane lub są niewystarczająco neutralizowane przez odpowiednią ilość śliny (bogatej w NaHCO3 = sodę oczyszczoną).

Często z kwasicą mamy do czynienia w przypadku likwidowania deficytu energetycznego na początku laktacji. Główną przyczyną  są pasze o dużej zawartości węglowodanów: kiszonka kukurydziana, zboża (zwłaszcza drobno mielone wilgotne zboża), koncentraty, buraki cukrowe, wysłodki buraczane, owoce itd.

Objawy:

  • zmniejszenie lub utrata apetytu,
  • zmniejszenie wydajności mleka,
  • zmniejszenie % zawartości tłuszczu w mleku,
  • zmniejszenie masy ciała,
  • pogorszenie kondycji zwierzęcia,
  • biegunki, luźny kał,
  • apatia, zobojętnienie,
  • owrzodzenia kończyn lub ochwat bydła,
  • w rzadkich przypadkach upadek zwierzęcia.

Zapobieganie:

  • unikać gwałtownych zmian dawki pokarmowej,
  • systematycznie przyzwyczajać zwierzęta do pobierania dawek pasz treściwych, co jest szczególnie ważne u krów w fazie rozdajania,
  • dzielić dawkę pasz treściwych na kilka odpasów (do 3 kg paszy treściwej na 1 odpas),
  • kontrolować udział węglowodanów niestrukturalnych w dawce pokarmowej,
  • kontrolować strukturę dawki,
  • kontrolować wygląd kału ,
  • bilansować w dawce poziom włókna strukturalnego,
  • unikać skarmiania pasz nadmiernie rozdrobnionych, zmielonych,
  • często kontrolować spożycie paszy, zwłaszcza gdy w dawce znajduje się dużo pasz treściwych
  • stosować system żywienia TMR lub PMR – uwaga na źle zmieszany TMR

KETOZA -ACETONEMIA

Przyczyny:

 Okoliczności:

Niedobór glukozy we krwi, powodujący zaburzenia metabolizmu. Podwyższony poziom acetonu i ketonów (kwas szczawiooctowy, kwas 3-hydroksymasłowy).


Objawy:

  • apatyczny wygląd i słaby, nieregularny apetyt (spożywanie nieznacznych ilości siana lub innej paszy objętościowej),
  • mniejsza ilość odchodów, które są twarde, suche, ciemne i pokryte śluzem (błyszczące),
  • spadek mleczności, niekiedy nagły i wyraźny, zazwyczaj stopniowy,
  • stopniowa utrata masy ciała,
  • acetonowy zapach mleka, wydychanego powietrza i moczu (zapach zgniłych jabłek),
  • iekiedy objawy nerwowe: lizanie skóry i ścian, ciągłe przeżuwanie, drżenie mięśni.
  • zwłaszcza krowy wysokomleczne, zwykle po 3-4 ocieleniu, w szczytowej fazie produkcji (kilka tygodni po ocieleniu),
  • okres zimowy (przebywanie wewnątrz): zimno i mało ruchu, rzadziej w chowie wolnostanowiskowym niż uwięziowym,
  • zwłaszcza gospodarstwa podające racje o niskiej zawartości energii oraz surowe włókno przy zbyt małej ilości paszy strukturalnej.

UWAGA!: występuje również u młodego bydła skarmianego kiszonką kukurydzianą!


Leczenie:

a)    uzdrawiające:

  • dostarczyć glukozę: zastrzyki z roztworu glukozy, hormonów kory nadnerczy,
  • pasze i suplementy bogate w węglowodany, glicerol i glikol propylenowy,
  • ruch, dostęp do pastwiska.

UWAGA!: prognozy nie są obiecujące w przypadku znacznego zwyrodnienia otłuszczonej wątroby!

b)    zapobiegawcze:

  • unikać ocielenia w stanie nadmiernego otłuszczenia,
  • w pierwszych tygodniach po ocieleniu pasza musi zawierać wystarczającą ilość energii (glukogeniczna!), należy dostarczać odpowiednią ilość strukturalnej paszy objętościowej dobrej jakości (kiszonki o niskiej zawartości kwasu masłowego!),
  • unikać nagłej zmiany paszy po ocieleniu,
  • umożliwić krowom podatnym ocielenie na początku okresu wypasu (ruch).

OCHWAT-LAMINITIS

Wspólne określenie warunków, w których wrażliwe struktury dermalne i naczynia krwionośne pomiędzy kośćmi stopy i warstwą skóry a rogiem kopytowym są uszkodzone. Ochwat prowadzi do powstawania słabej jakości rogu racicowego (złe odżywianie tkanek).

Przyczyny:

 Objawy ochwatu:

Nie w pełni poznane, często przyczyną jest zahamowanie lub zmniejszenie syntezy keratyny lub zniszczenie wiązań chemicznych keratyny, co niszczy makrostrukturę rogu.

Przyczyny zdefiniowane:

  • choroby metaboliczne,
  • zmiany hormonalne w początku laktacji,
  • choroby infekcyjne (mastitis, metritis),
  • złe środowisko (mało ściółki, mało ruchu, zła nawierzchnia), ale głównie błędy żywieniowe – nadmiar węglowodanów niestrukturalnych w dawce pokarmowej.

  • sztywny przykurczony chód,
  • stawanie na palcach krawędziach stanowisk,
  • krwotoki podeszwy,
  • żółte przebarwienie rogu,
  • częste oddzielanie linii białej,
  • często podwójna podeszwa,
  • częste pęknięcia (szczeliny) piętki,
  • częste leżenie z przednimi nogami „do przodu”,
  • podwyższona temperatura.

PRZEMIESZCZENIE TRAWIEŃCA

Objawy:

 Zapobieganie:

  • zmniejszony pobór paszy,
  • objawy ketozy.
  • stosować odpowiednie ilości strukturalnej paszy objętościowej w okresie okołoporodowym w celu prawidłowego wypełnienia żwacza,
  • zapewnić stopniowy wzrost paszy treściwej w celu ograniczenia gromadzenia się gazów w trawieńcu.

TĘŻYCZKA PASTWISKOWA

Przyczyny:

 Czynniki sprzyjające:

Znaczny spadek poziomu magnezu we krwi (standardowo około 2,5 mg/ml krwi), któremu towarzyszy nieznaczny spadek poziomu wapnia, na skutek niedoboru magnezu w paszy.

1.    Cechy krowy:

  • wysoka mleczność (0,125 mg magnezu na litr mleka),
  • wiek: z wiekiem choroba stwarza coraz większe zagrożenie (ze względu na utrudnioną mobilizację szkieletowych zasobów magnezu),
  • indywidualna podatność na stres,
  • zaburzenia jelitowe hamują przyswajanie magnezu z paszy.

2.    Pastwisko i nawozy:

  • lekka gleba (piaszczysta): uboga w magnez,
  • skład trawy: pastwiska ubogie w koniczynę (zahamowanie rozprzestrzeniania poprzez silne nawożenie azotem i potasem),
  • intensywne nawożenie azotem i potasem (nawóz świński) hamuje przyswajanie magnezu.

3.    Sezon (wzrost trawy):

  • zwłaszcza na początku okresu pastwiskowego oraz jesienią,
  • ryzyko wystąpienia tężyczki dotyczy również okresu oborowego przy skarmianiu dużą ilością siana lub kiszonki z traw, pochodzących z pastwisk ubogich w magnez,
  • w hodowlach intensywnych także w okresie letnim na skutek silnego nawożenia, zwłaszcza w wilgotnych warunkach atmosferycznych.

4.    Warunki atmosferyczne:

  • zimna (poniżej 15°C) i wilgotna pogoda: mniejszy pobór trawy,
  • istotne zmiany temperatury: zimna noc następująca po gorącym dniu.

Objawy:

  • spadek apetytu, spadek produkcji mleka,
  • izolacja od grupy,
  • niepokój, ciągłe ryczenie, przestraszony wygląd, drżenie mięśni, niekiedy sztywny chód,
  • kolejne stadia: niekiedy tężyczka przewlekła, często ulegająca spontanicznemu wyleczeniu po kilku dniach lub tygodniach,
  • zazwyczaj ostry przebieg: przewracanie się na bok z wyciągniętą głową, silne skurcze, śmierć po kilku godzinach.

Leczenie:

  • zastrzyki z magnezu i wapnia,
  • wyeliminowanie wszystkich bodźców stymulujących; utrzymywanie w ciemnych pomieszczeniach, środki uspokajające,
  • koncentraty bogate w magnez,
  • zaleca się leczenie innych podatnych osobników.

Zapobieganie:

  • stopniowe przechodzenie od chowu zamkniętego do pastwiskowego (świeża trawa zawiera małe ilości magnezu, słabsze przyswajanie),
  • koncentraty bogate w magnez przez ostatnie 3 tygodnie okresu zamkniętego i pierwszy  miesiąc okresu pastwiskowego. W przypadku hodowli intensywnej podawać również w okresie letnim,
  • nawozy bogate w magnez,
  • pastwiska obfitujące w koniczynę,
  • spryskiwanie trawy tlenkiem magnezu: 30 kg na 1 ha, mokrą trawę spryskiwać co 5 dni (powtarzać częściej w okresie silnych deszczy).

Data ostatniej modyfikacji: 01.07.2013 20:54
Ta strona używa pliki cookies (ciasteczka). W każdej chwili możesz zablokować lub ograniczyć umieszczanie plików cookies (ciasteczek) w Twoim urządzeniu zmieniając ustawienia przeglądarki internetowej. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej o możliwościach zmiany ustawień przeglądarki internetowej znajdziesz tutaj.